Διά ξύλου ὁ Ἀδάμ
Ήχος δ΄
«Διά ξύλου ὁ Ἀδάμ, Παραδείσου γέγονεν ἄποικος· διά ξύλου δέ Σταυροῦ, ὁ Λῃστής Παράδεισον ᾤκησεν· ὁ μέν γάρ γευσάμενος, ἐντολήν ἠθέτησε τοῦ ποιήσαντος· ὁ δέ συσταυρούμενος, Θεόν ὡμολόγησε τόν κρυπτόμενον. Μνήσθητι καί ἡμῶν Σωτήρ ἐν τῇ βασιλείᾳ σου».
Ἡ ἑρμηνευτική ἀπόδοσή του ἔχει, ὡς ἑξῆς:
«Τό δένδρο (ἤ τό ξύλο) τῆς γνώσης τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ ἦταν στήν πραγματικότητα ὁ ἄνθρωπος μέ τά προσόντα, τά ὁποῖα ὁ Θεός τοῦ πρόσφερε. Ἔτσι, παραθεωρώντας, μέ τήν ὑπόδειξη τοῦ σατανᾶ, τόν πλοῦτο τῶν θείων χαρισμάτων τους οἱ πρωτόπλαστοι, ἀποπειράθηκαν τήν ἰσοθεΐα καί ἐξέπεσαν, ὁπότε καί ἐξεβλήθησαν τοῦ Παραδείσου. Ὡστόσο, ὁ ἐκ δεξιῶν τοῦ Χριστοῦ ληστής, ὄντας ἐσταυρωμένος, ἀπέκτησε συνείδηση τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἑαυτοῦ του, ἀλλά καί ἐπίγνωση τοῦ συσταυρωμένου Κυρίου του Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό, ὁμολογώντας τόν Χριστό, ὡς Θεό, πρῶτος κέρδισε ἤ μᾶλλον «λήστευσε» τόν Παράδεισο, τόν ὁποῖο ἔχασαν οἱ Ἀδάμ καί Εὔα, μέ τή γεύση τοῦ ‘‘ξύλου’’ τοῦ καρποῦ τῆς γνώσης, δηλαδή, τῆς παρερμηνείας τῶν προσώπων τους. Τοῦ εὐγνώμονος ληστῆ μιμούμενοι κι ἐμεῖς τό παράδειγμα, παρακαλοῦμε σε, Κύριε, διακράτησέ μας στή θεία μνήμη σου καί χάρισέ μας τή Βασιλεία σου».
Ἑρμηνεύει ὁ Ἐντιμολογιώτατος Ἄρχων Ὑμνωδός τῆς Ἁγίας Τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας –
Καθηγητής Βυζαντινῆς Μουσικῆς κ. Πάρης Γκούνας.